Στην επόμενη διασταύρωση στρίψτε μπροστά

Αριστερά, ή δεξιά;

Το μεγαλύτερο δίλημμα που αντιμετωπίζει ο πολίτης από τη στιγμή που θα εμπλακεί ενεργά με την πολιτική, είναι η ταυτοποίηση των πολιτικών του πεποιθήσεων και η ένταξη του σε κάποιον "πολιτικό χώρο".

Δε θα εξετάσω εδώ τον βαθμό εμπλοκής των πολιτών με την πολιτική (που λόγω του ολιγαρχικού πολιτικού συστήματος για τους περισσότερους πολίτες σήμερα περιορίζεται απλώς στην προσέλευση στις κάλπες κάθε τέσσερα χρόνια), ούτε την προσπάθεια από πλευράς πολιτικού συστήματος να γίνουν ταυτόσημοι οι όροι "πολιτικοποιημένος" και "κομματικοποιημένος" και θα περιοριστώ μόνο στην προσπάθεια ταξινόμησης των "πολιτικών μας πεποιθήσεων" κατά μήκος της ευθείας γραμμής με τα δύο άκρα που... μας έχει επιβάλει το πολιτικό σύστημα.

Για να κατατάξουμε τις πολιτικές μας πεποιθήσεις σε αριστερές ή δεξιές, θα πρέπει πρώτα να ορίσουμε τι σημαίνουν οι όροι "αριστερά" και "δεξιά".

Γράφει η wikipedia:

Στην πολιτική, ο όρος δεξιά αναφέρεται κυρίως σε αντιλήψεις και θέσεις που μπορούν να χαρακτηριστούν ως συντηρητικές και ο όρος αριστερά αναφέρεται κυρίως σε αντιλήψεις και θέσεις που μπορούν να χαρακτηριστούν ως προοδευτικές.

Σε κεντρική διαφορά μεταξύ όλων των τάσεων της Αριστεράς και της Δεξιάς έχει αναδειχθεί μετά τη δεκαετία του '70 ο βαθμός ελευθερίας της αγοράς: η Δεξιά προωθεί την ελαχιστοποίηση του κρατικού παρεμβατισμού στην οικονομία (φιλελευθερισμός) και τη μέγιστη ελευθερία της αγοράς και των ιδιωτικών κεφαλαίων με στόχο την αύξηση της οικονομικής ανάπτυξης, ενώ η Αριστερά αντιπαραθέτει την ενίσχυση της κρατικής πρόνοιας προς όφελος των κατώτερων κοινωνικών τάξεων, τη διατήρηση ρυθμιστικών ελέγχων επί των αγορών και την προοδευτική φορολόγηση αναλογικά με το εισόδημα (ώστε οι πλουσιότεροι να επωμίζονται μεγαλύτερο φορολογικό βάρος).

Ένας τρίτος διαχωρισμός που δεν αναφέρεται επίσημα σε κανένα λεξικό, αλλά αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα πάνω στον οποίο στηρίχθηκε ο εθνικός διχασμός που κατέληξε στον μεταπολεμικό εμφύλιο, είναι ότι η δεξιά αντιπροσωπεύει τον "πατριωτικό χώρο" και η αριστερά το διεθνιστικό όραμα ενός κόσμου χωρίς σύνορα, μιας κοινωνίας της εργατικής αυτό-διεύθυνσης στα μέσα παραγωγής, χωρίς κράτη, σύνορα και κυβερνήσεις, όπου οι αποφάσεις θα παίρνονται στις τοπικές κοινωνίες.

Ειδικά αυτός ο τρίτος διαχωρισμός (που είναι και ο πιο επικίνδυνος) είναι ο λόγος που τα "υπερπατριωτικά" κινήματα και ιδεολογίες χαρακτηρίζονται ως "ακροδεξιά" και τα "υπερανθρωπιστικά" και "αντι-φασιστικά" κινήματα και ιδεολογίες ως "άκρα αριστερά".

Και εδώ αρχίζουν οι απορίες:

Είναι συντηρητική η νεοφιλελεύθερη αντίληψη ότι όλα τα αγαθά, συμπεριλαμβανομένων και των λεγόμενων "κοινωνικών αγαθών" πρέπει να ανατεθούν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και οι τιμές τους να καθορίζονται από τους νόμους του ελεύθερου ανταγωνισμού;

Είναι "πατριωτική" η φιλελεύθερη δεξιά που θέλει να παραδώσει τα μέσα κοινωνικής προστασίας του λαού βορά στις αγορές; Πως γίνεται να είναι κανείς πατριώτης και να επιδιώκει την ιδιωτικοποίηση των τηλεπικοινωνιών (θέμα εθνικής ασφάλειας), των δημόσιων νοσοκομείων, των σχολείων, των μέσων μαζικής μεταφοράς; Πως παντρεύεται ο φιλελευθερισμός (ειδικά η ακραία του μορφή, αυτή του νεοφιλελευθερισμού) με τον πατριωτισμό; Ποιος θα θέσει όρια στις τιμές των κοινωνικών αγαθών όταν η "πατριωτική" κυβέρνηση είναι υπέρμαχος της ελεύθερης αγοράς;

Είναι προοδευτική η αριστερά που ζητά την εθνικοποίηση των τηλεπικοινωνιών, των τραπεζών, των νοσοκομείων και των σχολείων, δηλαδή την επιστροφή τους στον έλεγχο του κράτους, πράγμα που σήμερα σημαίνει επιστροφή σε παλαιότερες εποχές;

Πως γίνεται η αριστερά να θέλει ισχυρό κράτος που να παρέχει με τους δημόσιους οργανισμούς τα κοινωνικά αγαθά στους φτωχούς και να επιβάλει στους πλούσιους βαριά φορολογία και ταυτόχρονα να μάχεται τις έννοιες του έθνους και του κράτους και να διακυρήτει ότι ότι το Αιγαίο ανήκει στα ψάρια του και ότι όλοι οι λαθρομετανάστες είναι ταξικοί μας αδελφοί; Μπορεί η αριστερά στην Ελλάδα να παρέχει τα κοινωνικά αγαθά σε όλους τους ταξικούς της αδερφούς (που αριθμούν μερικά δισεκατομμύρια), ή μήπως θα έπρεπε να κοιτάζει τα του οίκου της και να φροντίσει να αποκτήσει ο Ελληνικός λαός ισχυρό κράτος ώστε να απολαμβάνουν οι πολίτες τα κοινωνικά αγαθά;

Από που προκύπτει ότι ο εθνικισμός (η πίστη ότι η ανθρωπότητα εκ φύσεως αποτελείται από έθνη, και ότι ο μόνος αποδεκτός τρόπος διακυβέρνησης είναι η εθνική αυτοδιάθεση) είναι αντίθετος στην αριστερή ιδεολογία; Γιατί δεν μπορεί κάποιος να είναι "αριστερός" "εθνικιστής"; Οι σοβιετικοί που πολέμησαν τον Χίτλερ δεν ήταν "πατριώτες" "κομουνιστές"; Ο Βελουχιώτης (το πρότυπο κάθε αριστερού επαναστάτη) δεν ήταν πατριώτης;

Μήπως όλες αυτές οι ταμπέλες είναι τεχνητές για να μας διαχωρίζουν;

Μήπως οι σημερινή δεξιά έχει τυφλωθεί από τη φιλαργυρία και το κέρδος;

Μήπως η σημερινή αριστερά έχει τυφλωθεί από μια ανθελληνική αποπροσανατολιστική ιδεολογία;

Μήπως μας δουλεύουν και η αριστερά και η δεξιά μαζί;

Μήπως δε χρειάζεται να είμαστε σήμερα ούτε αριστεροί, ούτε δεξιοί, παρά μόνο Έλληνες;

Μήπως αυτό ακριβώς είναι που φοβούνται και η δεξιά και η αριστερά σήμερα; Μήπως φοβούνται ότι αν ο Ελληνικός λαός ενωθεί, τα μαντριά τους δε θα έχουν πια πελατεία;

Μήπως γι αυτό ακριβώς τονίζουν πάντα όλες οι "πολιτικές δυνάμεις" τις διαφορές τους και ποτέ τις ομοιότητες τους;

Μήπως ήρθε η ώρα να τους αφήσουμε μόνους να βρουν τις διαφορές τους, να τους ξεπεράσουμε και να πάμε απλώς μπροστά;

από το Θαλαμοφύλακας

Είναι ο Αλέξης Τσίπρας η μόνη ελπίδα;

Πάμε πάλι σε εκλογές, αντιλαμβάνομαι –και μάλλον δεν είμαι ο μόνος- πως ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μεγάλο ρεύμα. Διαβάζω διάφορες αναλύσεις για τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα αλλά –κατά την ταπεινή μου γνώμη- από όλους τους αναλυτές διαφεύγει κάτι ουσιαστικό.

Σε αντίθεση με τους περισσότερους αρχηγούς των άλλων κομμάτων, ο Αλέξης Τσίπρας είναι νέος. Είναι μόνο 38 ετών.

Σε μια χώρα, όπου οι περισσότεροι πολίτες λένε σήμερα με αγωνία «πώς θα ζήσουν τα παιδιά μας;», ο Αλέξης Τσίπρας όχι μόνο είναι ακόμα στην κατηγορία των παιδιών για το μέλλον των οποίων αγωνιούν οι γονείς τους αλλά έχει ήδη ο ίδιος ένα μικρό παιδί, ενώ σε κανά μήνα θα γίνει πατέρας για δεύτερη φορά. Και προφανώς, έχει κι ο ίδιος αγωνία για τον κόσμο στον οποίο θα μεγαλώσουν τα παιδιά του.

Σε μια πρόσφατη συνέντευξη που πήραμε –μαζί με τον Λευτέρη Χαραλαμπόπουλο- από τον κ. Στέφανο Μάνο για το Unfollow, ο κ. Μάνος μας εξέφρασε την ειλικρινή απορία του για... τη μεγάλη επιτυχία του Πάνου Καμμένου στα social media – σε αντίθεση με τον ίδιο που δεν τα πήγαινε πολύ καλά. Ήταν οι ημέρες που ο κ. Καμμένος ανακοίνωσε την ίδρυση του κόμματός του – νομίζω πως ήταν η ίδια μέρα.

Είπα στον κ. Μάνο πως η επιτυχία του κ. Καμμένου οφείλεται στις «πατριωτικές» του θέσεις. Δεν του είπα αυτό που πραγματικά πίστευα. Η επιτυχία του κ. Καμμένου οφείλεται, κυρίως, στο γεγονός πως είναι 47 ετών. Δεν μπορούσα, όμως, να το πω αυτό στον κ. Μάνο που είναι 73 ετών. Θα ήταν κάπως άκομψο.

Είναι ωραία η πολιτική, είναι ωραίες οι ιδεολογίες, είναι ωραίες οι θεωρίες αλλά ο άνθρωπος είναι κάτι πολύ περισσότερο –και πιο πολύπλοκο- από όλα αυτά. Προσπαθούμε να εξηγήσουμε τον άνθρωπο με τη λογική και ξεχνάμε τις μεταφυσικές του ιδιότητες.

Όποιος είχε την ατυχία να έχει κάποιον δικό του άνθρωπο σε άσχημη κατάσταση στο νοσοκομείο, θα ξέρει καλά πως ο ασθενής ελπίζει μέχρι την τελευταία στιγμή. Μέχρι να βγει η ψυχή του. Ελπίζει πως θα ζήσει.

Επίσης, θα ξέρει καλά πως -ακόμα κι αν οι γιατροί σου έχουν πει πως ο άνθρωπός σου θα πεθάνει και δεν υπάρχει ούτε μια πιθανότητα να τα καταφέρει- κι εσύ ελπίζεις πως θα ζήσει. Δεν ξέρω πώς και γιατί γίνεται αυτό το εντελώς παράλογο πράγμα. Έτσι είναι, όμως.

Η χώρα μας έχει χρεοκοπήσει. Έχει χρεοκοπήσει ηθικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, πολιτικά και οικονομικά.

Αυτό που χρειάζονται τώρα οι Έλληνες είναι ελπίδα. Ο άνθρωπος χωρίς ελπίδα δεν ζει. Χωρίς ελπίδα, ο άνθρωπος αυτοκτονεί –μετράτε αυτοκτονίες- ή τρελαίνεται.

Και μη με ρωτήσετε αν είναι θετικό ή αρνητικό πράγμα ή ελπίδα –αν κινητοποιεί για τη νίκη ή αν οδηγεί στην παραίτηση, την αναβολή και την ήττα-, αλλά δεχτείτε πως η ελπίδα πάει μαζί με τον άνθρωπο. Άλλωστε, είμαι ένας πολίτης που γράφει τις σκέψεις του, δεν είμαι φιλόσοφος.

Το πλεονέκτημα που έχει ο Αλέξης Τσίπρας –σε σχέση με τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς- είναι ότι δίνει μια διέξοδο ελπίδας. Όχι μόνο στα λόγια – όλη η παρουσία του βοηθάει. Είναι νέος, είναι συμπαθής, δεν είχε ποτέ κυβερνητικό πόστο, είναι σχετικά άφθαρτος.

Είτε το θέλουμε, είτε όχι, τα νιάτα παίζουν ρόλο παντού – παίζουν ρόλο και στην πολιτική. Ειδικά τώρα, που οι περισσότεροι πολίτες αμφισβητούν έντονα ένα σάπιο και ετοιμόρροπο πολιτικό σύστημα και έχουν μεγάλη ανάγκη την ελπίδα.

Η περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα μου θυμίζει κάπως την περίπτωση της Αλίκης Βουγιουκλάκη – αναφέρομαι στο ξεκίνημά της. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη εμφανίστηκε σε μια εποχή που οι άνθρωποι είχαν ανάγκη να πιστέψουν πως τα πράγματα θα πάνε καλύτερα.

Η Ελλάδα είχε βγει από μια γερμανική κατοχή κι έναν εμφύλιο πόλεμο κι αυτό που πρόσφερε η Αλίκη Βουγιουκλάκη στους Έλληνες ήταν το χαμόγελο και η ελπίδα.

Ίσως η Βουγιουκλάκη να μην ήταν η καλύτερη ηθοποιός της γενιάς της –αν και λέγεται πως όταν σπούδαζε στο Εθνικό Θέατρο παραμιλούσαν οι πάντες με το ταλέντο της-, αλλά διέθετε την κατάλληλη στιγμή αυτό που είχαν ανάγκη οι άνθρωποι.

Το timing ήταν τέλειο για την Αλίκη. Μοιάζει τέλειο και για τον Αλέξη.

Αν βάλεις τον Αλέξη Τσίπρα δίπλα στους άλλους πολιτικούς ηγέτες, θα καταλάβεις πολλά πράγματα.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος εκπροσωπεί την Ελλάδα που χρεοκόπησε και μάλλον τον περιμένει ένα δικαστήριο, ο Αντώνης Σαμαράς είχε την ευκαιρία του πριν 20 χρόνια –όταν ήταν στη σημερινή ηλικία του Αλέξη Τσίπρα- και την έχασε, ο Φώτης Κουβέλης μοιάζει με παππού που θα έπρεπε να έχει βγει στη σύνταξη και να διαβάζει παραμύθια στα εγγονάκια του, και η Αλέκα Παπαρήγα μοιάζει με θεούσα που έχει στυλώσει κάτω και τα δυο ποδάρια, λέει συνέχεια το ίδιο τροπάρι και περιμένει καρτερικά τη Δευτέρα Παρουσία.

Βέβαια, τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά αν στη θέση της Αλέκας Παπαρήγα ήταν ένας πιο νέος και πιο φρέσκος άνθρωπος –για παράδειγμα, ο Νίκος Μπογιόπουλος- αλλά υποθέτω πως αυτή η συζήτηση θα γίνει με πολύ έντονο και σκληρό τρόπο μετά τις εκλογές, όταν θα κληθεί η ηγεσία του ΚΚΕ να απαντήσει στο αμείλικτο ερώτημα πώς κατάφερε ο ΣΥΡΙΖΑ να ξεπεράσει σε ποσοστά το ΚΚΕ σε μια περίοδο ιδανική για το λαϊκό κίνημα. (Σύντροφοι, εγώ ξέρω να σας απαντήσω – αν θέλετε, φωνάξτε με στην Κεντρική Επιτροπή να σας το εξηγήσω μέσα σε πέντε λεπτά, για να έχετε μετά εσείς όλο τον χρόνο να συζητήσετε το φλέγον θέμα της πολιτικής του ΚΚΕ τη δεκαετία του ‘30 .)

Η Αλέκα Παπαρήγα κατηγόρησε χτες τον Αλέξη Τσίπρα πως αλλάζει θέσεις κάθε μέρα. Ακόμα κι αν έχει δίκιο, ξεχνάει πως η ίδια έχει να αλλάξει θέση πενήντα χρόνια. Και το να μην αλλάζεις θέσεις δεν είναι χαρακτηριστικό των κομουνιστών – κυρίως, είναι χαρακτηριστικό των ηλικιωμένων. (Επίσης, είναι χαρακτηριστικό των ηλιθίων αλλά η Αλέκα μόνο ηλίθια δεν είναι.)

Δηλαδή, πιτσιρίκο, προσπαθείς να μας πεις πως δεν έχουν σημασία οι πολιτικές θέσεις αλλά τα πρόσωπα, η ηλικία ενός πολιτικού και το αν υπόσχεται ελπίδα;

Καθόλου. Αλλά δεν περιμένω μια κοινωνία που είχε μάθει επί δεκαετίες στους βοσκούς να πάρει από τη μια μέρα στην άλλη την κατάσταση στα χέρια της και να το ρίξει στις συλλογικότητες και τις αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες.

Και για να είμαι ειλικρινής, συμφωνώ με την Παπαρήγα και το ΚΚΕ στο ότι πρέπει η Ελλάδα να βγει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και διαφωνώ με τον Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν βλέπω και δεν καταλαβαίνω τι συμβαίνει γύρω μου.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει κάθε μέρα –και αυτό γίνεται με πολύ απειλητικό τρόπο για τους πολίτες-, δεν μπορείς εσύ να μένεις καρφωμένος στις εμμονές σου. Δεν είσαι παπάς, είσαι πολιτικός. Ό,τι γυρίζει μυρίζει, κι ό,τι κάθεται βρομάει.

Άλλωστε, όταν αλλάζουν όλα γύρω σου –όπως άλλαξαν οι ζωές μας τα δυο τελευταία χρόνια- και εσύ μένεις ακίνητος, ουσιαστικά εσύ αλλάζεις θέση. Αφού αλλάζουν όλα κι εσύ μένεις στην ίδια θέση, η θέση σου σε αυτή τη νέα πραγματικότητα έχει αλλάξει. Γι’ αυτό αλλάζουν ενίοτε οι άνθρωποι: για να καταφέρουν να παραμείνουν οι ίδιοι.

Ελπίζω –ναι, ελπίζω αν και δεν ελπίζω σε τίποτα και σε κανέναν- να γίνουμε οι πρώτοι Έλληνες που θα έχουν έναν πρωθυπουργό από την Αριστερά. Ακόμα κι αν εγώ δεν θα τον έχω ψηφίσει.

Αν η Αριστερά –που ήταν πάντα για τα δύσκολα- δεν τα καταφέρει τώρα που είναι όλα υπέρ της, δεν θα τα καταφέρει ποτέ. Και δεν θα έχει λόγο ύπαρξης. Θα είναι γραφική.

Ή η Αριστερά θα αλλάξει τη χώρα –και θα της δώσει ζωή και προοπτική- ή θα καταντήσει ένα ανέκδοτο.

Από ιδεολογία και πνευματική και ηθική ανωτερότητα της Αριστεράς χορτάσαμε – ωραίες οι συνταγές αλλά ας φτιάξουμε και κάνα φαγητό γιατί θα πεθάνουμε της πείνας.

Μα, πιτσιρίκο, οι αριστεροί δεν είναι για εξουσία. Όχι, δεν είναι για εξουσία – είναι για να είναι μια ζωή δούλοι.

Δεν φταίνε μόνο οι ηγέτες της Αριστεράς για τα αγύριστα κεφάλια τους. Φταίμε κι εμείς. Αν εμείς είχαμε ενωθεί στον δρόμο –και μας δόθηκαν πολλές ευκαιρίες το τελευταίο διάστημα να το κάνουμε-, οι ηγεσίες της Αριστεράς θα ήταν πιο ανοιχτές στις απόψεις τους.

Αν η Αριστερά ενωθεί μετεκλογικά – ή στις μεθεπόμενες εκλογές- και η χώρα αποκτήσει επιτέλους έναν αριστερό πρωθυπουργό, στο χέρι μας είναι να μην τον κάνουμε σαν τα μούτρα μας. Δεν ανήκω σε αυτούς που πιστεύουν πως ο Ανδρέας Παπανδρέου κατέστρεψε την Ελλάδα – ανήκω σε αυτούς που πιστεύουν πως οι Έλληνες κατέστρεψαν και τον Ανδρέα Παπανδρέου και την Ελλάδα και τους εαυτούς τους. Και τον Ανδρέα Παπανδρέου δεν τον αναφέρω ως αριστερό – τον αναφέρω ως παράδειγμα.

Τέλος με τους «θεούς» και «πατερούληδες» πρωθυπουργούς. Άλλωστε, τώρα ξέρουμε πως και αυτοί πεθαίνουν κάποια στιγμή. Αν και μέχρι την τελευταία στιγμή ήλπιζαν κι αυτοί πώς θα ζήσουν. Ξεχνώντας –όπως όλοι μας-, πως η Ελπίδα έμεινε κλεισμένη στο πιθάρι της Πανδώρας.
Για πάντα.
γράφει ο Πιτσιρίκος

από το pitsirikos